Aah, de politieke slogans (zucht).

Ik spreek vaak over geld voor een kleine groep, gewoon een groep vrienden in de huiskamer of in een kleine zaal1. Veel onderwerpen bij zo’n lezing maken felle reacties los. We gaan dan in 5 seconden van “hoe ga je het best met je geld om” -waar het publiek voor kwam- naar “maar dat is toch niet eerlijk, ik ben gejost door de ministers”. Tirades, oeverloze debatten, soms zelfs scheldpartijen. Mensen worden nu eenmaal emotioneel als het over de overheid gaat, en dat is heel normaal want ze raakt aan je hele leven, en zeker je centen. Maar het publiek is ook gejost. De kostbare minuten tikken voorbij, we leren niets nieuws, en de sfeer is om zeep.

En wat ik vooral zo spijtig vind: al die verontwaardiging levert ook NUL op. Je krijgt er geen cent meer door.

Haalt het iets uit?

Onze emoties staan in de weg van goed beheer van het geld van ons gezin en het is volkomen onnuttig, alleen maar frustrerend. Je verliest tweemaal. Let op, ik bedoel met “emoties” niet je normen en waarden. Ik kan het bv. goed begrijpen dat je alleen in bedrijven wil investeren die je ethisch en duurzaam vindt. Of enkel Belgische bedrijven. Er zijn ETFs van bedrijven die de principes van de Koran volgen, voor sommigen belangrijk. Nee, dit gaat over dat schuimbekkende ongenoegen, waarmee je geen zoden aan de dijk zet. Het is slecht voor je rendement, én -dit is cruciaal- je verandert er ook niets mee aan de politieke kant.

In het stemhokje kan je wél iets veranderen aan de politiek, je bepaalt mee de weg die de volgende overheid inslaat. Ga betogen. Of ga desnoods zelf in de politiek, word militant voor de partij waar je in gelooft en overtuig anderen. Maar al je geld op een spaarrekening zetten (want aandelen bevoordelen de superrijken!) maakt geen verschil. Het maakt jou alleen armer. Die politieker voelt je belegging niet. Maar voelt het wel als je niet op haar of hem stemt.

Ik geef enkele concrete voorbeelden, om die dunne lijn echt scherp te stellen. Hoe emotioneel worden over geld rationeel beslissen in de weg staat, en je vaak geld kost. Wat volgt heb ik zelf meegemaakt.

De bankenhater

Op de bank, in gesprek met een klant. Die wou beleggen in “iets veilig aub, met goed rendement”. De kantoordirecteur stelde hem twee obligaties voor, met dezelfde looptijd. Hij kon kiezen tussen een staatsbon van de Belgische overheid met 2,1% rendement en een obligatie uitgegeven door de bank zelf, met 2,3% rendement. De rating2 van de bank was ook hoger dan die van de Belgische overheid. Dus 2-0 voor de obligatie van de bank op basis van wat de klant zelf wilde: meer rendement, en meer zekerheid. Toch besliste hij om de Belgische staatsbon te nemen, die met mindere coupon en lagere kredietrating. Ik vroeg waarom. De klant kruiste de armen en zei, met een zelfvoldane glimlach: “omdat ik banken haat, want die moeten wij altijd redden als ze in de problemen komen, dus daar koop ik niets van, ik val nog liever dood”.

De anti-tsjeef

In september 2023 kwam er een staatsbon uit van de Belgische overheid die veel opbracht (nou ja, voor een staatsbon tenminste). 600.000 inschrijvingen voor bijna 22 miljard euro. Het was voor een typische Belgische voorzichtige spaarder dan ook een buitenkans: in plaats van een dikke 1% op een spaarboekje kreeg je 2,81% netto op die staatsbon. Maar velen bleven stoïcijns het peanuts rendement aanhouden op dat spaarboekje, soms op honderdduizenden euro, terwijl het dubbele voor het grijpen lag, voor 5 minuten werk. Ik vroeg me af waarom, en vroeg het aan een buur. Het antwoord was niet mis te verstaan: “De minister die die bon uitgeeft is een tsjeef van de CD&V, en daar zou ik geld aan moeten uitlenen!?”.

De boze belegger

In een coaching: “Ik investeer nooit meer in vastgoed”. Ik vraag waarom, en ik verwacht me aan argumenten zoals de beurs brengt meer op, of pech met huurders gehad of veel onvoorziene kosten. Maar dit was de reden: “Ze rammelen ermee. 15 jaar geleden koop ik een opbrengsteigendom, met geld waar ik hard voor gewerkt heb. Eerst mag je je lening aftrekken, dan alleen nog de intrest, en nu niets meer. En de registratierechten zijn van 10% naar 12% gegaan. Je kan van niets meer zeker zijn met die zakkenvullers!”.

Als je nu meewarig zit te glimlachen met bovenstaande voorbeelden, bedenk dan eens: heb jij niet ook al eens zo gereageerd, en eigenlijk tegen je eigen been gestampt? En nu we toch bezig zijn met opbiechten, nog een vraag voor je: als je een belastingmaatregel niet rechtvaardig vond, heb je die dan toch niet gebruikt toen het jou goed uitkwam?

Kappen op de politiek in de achteruitkijkspiegel.

In commentaren over de politiek gaat het vaak over fair of niet fair. Maar hoe fair zijn wij als we over de overheid spreken?

Investeren doe je op de lange termijn. Een appartement dat je koopt is voor 20 jaar. Op die 20 jaar zijn er zoveel factoren die de overheidsfinanciën totaal dooreen schudden en het beleid doen wijzigen: inflatie, een bankencrisis, dumping door China, een pandemie, Oekraïne enzovoort. Maar als onze overheid hierop reageert dan “rammelen ze ermee”?

Draai het eens om en je ziet hoe belachelijk dit argument is. Je koopt een pand onder bepaalde fiscale regels. En nu verwacht jij dat de overheid 20 jaar lang niets verandert aan die regels, haar budget niet verandert, niet inspeelt op wat er in België en de wereld gebeurt want anders houdt de politiek zich niet aan zijn belofte?

Sorry bevolking, we kunnen niet reageren op de capriolen van Trump, want we hebben 20 jaar geleden een fiscale aftrek voor tweede eigendom beloofd aan Sonja.

Hoe je hier beter mee omgaat

• Maak een risicoanalyse van toekomstige regelgeving, net zoals je dat met aandelen doet. Schat de kans en grootte van verandering in. Jouw scenario’s zouden dan bv. kunnen zijn: ze gaan wat morrelen aan de index, maar die nooit compleet afschaffen. Die managementvennootschappen worden waarschijnlijk wat minder gunstig. Die salariswagens gaan er binnen 10 jaar uit.

• Leer bij over economie en trends op lange termijn. Zelfs de socialisten snijden nu in de pensioenen, met pijn in hun rode hart. Begrijp waarom dat gebeurt (de onbetaalbaarheid op termijn vanwege de vergrijzende bevolking). En zorg zelf voor eigen aanvullende pensioenopbouw. Doe er iets mee.

• Neem het niet persoonlijk. De overheid viseert jou niet alleen. Je bent benadeeld door een maatregel omdat je in een bepaalde doelgroep zit waar het compromis lag tussen pijn en oplossing. Zet een stap terug en denk: welke andere groep wordt er geraakt (bv stopzetting werkloosheidsuitkering na 2 jaar). Ben je nog steeds het enige slachtoffer?

• Gebruik de wet en zoek naar maatregelen die bij jou passen. Use the system. Mag ik je eens challengen? Al tientallen jaren word je nauwelijks belast op huurinkomsten. Heb je dat gebruikt en een appartementje gekocht om te verhuren? Ben je met je ouders gaan praten toen de schenkingsrechten drastisch werden verlaagd? Je hoorde dat de vennootschapsbelasting lager is dan de personenbelasting bij hogere inkomens. Heb je ooit de risico’s en opportuniteiten overwogen om ondernemer te worden?

Mijn compromis om 6 uur in de ochtend

Ik leg je dit voor:

Discussieer gerust vurig over welke schouders welke lasten moeten dragen. Zet ondertussen sereen je schouders onder het geld van je gezin.

Zoals de politieker zou zeggen: het is een én-én verhaal!

Chris

Het was begin jaren 90. In een container op een verlaten grasveld in Geel, naast de HIK hogeschool.

Ik had net de wereld zien veranderen.

Luc van later UUNET1 toonde me Mosaic, de prille browser op de eerste versie van het Web. Je klikte op een tekstlink en kijk die bracht je naar een andere pagina met informatie, op een andere server, op een andere plek op de wereld! Hij was even onder de indruk als ik, we beseften de magnitude. Het werd zelfs even stil in die container. Een blikken doos waar een groot deel van alle niet-academisch internetverkeer door een 64k lijn liep. Ja een k, van kilobit. De Mega en Giga waren pas jaren en miljarden euro later.

Ik was op een scharniermoment van onze economische geschiedenis aanwezig.

De geboorte van het commerciële Internet in België.

Maar ik herinner me vooral dat ik op de terugweg in de wagen wat vertwijfeld zat te denken: ik zie de revolutie, maar waar ligt de echte kans?

We maken allemaal grote momenten mee

Je hoeft absoluut niet naast de wieg van een technologische revolutie te staan. Er gebeuren veel belangrijke momenten, voor iedereen. En niet alleen technologie zoals toen internet en nu natuurlijk het tweeklinkerwoord dat de wereld gaat veranderen en waar je niet omheen kan (sorry lezer, ik ben het acroniem een beetje moe gehoord). Uitvindingen en ontdekkingen, grote trends zoals de vergrijzing, hyper gebeurtenissen zoals de Covid pandemie, het overkomt ons allemaal.

Maar wat doen we ermee?

Niets doen is nog altijd de standaard reactie denk ik. Maar grote omwentelingen bieden kansen verdorie. Dit zijn echte turning points. Over studies, werk, ondernemerschap en geld.

Omarmen we nieuwe technologie? Heeft het nog zin om voor kennis te gaan die je binnenkort uit de kraan kan tappen? Gaan we omscholen of zelfs naar iets anders uitkijken? Investeer je er in? Kijk die bedrijven als een raket omhoog gaan!

Keuzes dus, over ons leven.

Deed ik het of deed ik het niet?

Ik realiseerde me dat dit een omwenteling was, maar nog veel was onduidelijk. Cruciaal toen: ik wou wel op de trein springen, maar op welke kar? Alles ging Internet worden, dit was zelfs een Nieuwe Economie (tiens, dat heb ik vandaag nog gehoord).

Een voordeel dat ook een nadeel was: ik kende veel van de protagonisten. Luc van Uunet, Eric van EUnet (hun kantoortje lag pal tegenover de Stella: die geur!), de oprichters van Skynet2 . In hetzelfde sfeertje: ik heb ergens in een doos op zolder nog de fax liggen met een schets van het logo voor Flanders Language Valley, met de vraag wat ik van het ontwerp vond, en of ik met het fantastische project in Ieper meedeed? Wanneer je zo dicht staat dan kan je hun geld en succes ruiken, dat is niet abstract. De verleiding wordt dan héél groot om 100% te springen want alles wordt anders en ik moet mee, net als hen.

Ik ben niet all-in gegaan, zoals sommigen toen wel deden. Niet met mijn hoofd vooruit in die belofte gesprongen en al mijn geld in dot.com aandelen of een startup geïnvesteerd.

En zo is mijn naam nooit in de krant gekomen. Maar heb ik ook geen grote crashes en falen3 en jaren afbetalen moeten ondergaan. Geen bruggen verbrand ook, iedereen waardeert mijn volgehouden integriteit. Ik geef echter toe dat dat ooit pikte. Ik heb jarenlang op de voorpagina van Trends willen staan, en was daar wat nijdig over. Ik weet wat hunkeren met angst is. Maar nu niet meer.

Want het was wel het begin van mijn onderneming. De rugwind opgepikt, goed gepivoteerd en een KMO gebouwd rond email -veruit de grootste praktische toepassing van dat Internet. Nadien ook domeinnamen en hosting, en uiteindelijk de beveiliging van al die netwerken. 18 jaar lang is dat mijn leven en werk geweest. Het internet is zo een belangrijke bouwsteen van mijn huidige tijdsrijkdom geworden. De kern: ik heb mijn kans gegrepen, en kijk trots terug op het resultaat van die keuze.

Voldoende

Die wat als, het opkijken naar de sterren op de cover, het voelen wegglippen van een potentiële mega kans heeft een naam: FOMO.

Fear of missing out. Er komen meer dan een kwarteeuw na die Internet boom-and-bust vandaag nog veel meer treinen langsgedenderd. Om de vijf TikToks moet je iets doen of je bent geen compleet mens, en leg mij eens uit waarom je al geen drie scale-ups achter de rug hebt. Echt, je bent zo niet mee hé.

Tussendoor: ik voorspel dat die niet zo intelligente bubbel van twee letters volledig klapt. Geduld met de startende schrijver, lieve lezer, ik ga dat nog helemaal uit de doeken doen. Abonneer je even als je dat automatisch wil ontvangen, super geapprecieerd.

Subscribe now

Maar of dat nu klapt of lukt, of die aandelen nog gaan vliegen of niet, dat is eigenlijk zelfs niet relevant. De sleutel is afkicken van FOMO door te leren wat genoeg is (ik worstel er zelf nog mee hoor).

Niet mee inleggen met de rest van het café voor een waanzinnig laag risk/reward lotto ticket is níet dom. Integendeel, je bent de slimste van allemaal. Niet zoveel winnen als enkelen, is niet hetzelfde als verliezen. Is 7% rendement en dus je geld verdubbelen om de tien jaar met een saaie ETF niet voldoende? Je wint dan meer dan de overgrote meerderheid van de Belgen (die niet goed en gespreid beleggen). Dat is voor mij genoeg.

Je leven is niet onvolledig als je niet meedoet met de trend van de dag. Je leven is onvolledig als je vandaag je partner niet hebt gezoend.

Er is zo heerlijk veel

Ik wil ondernemingszin hier niet fnuiken of goesting minimaliseren. By all means, als je je huiswerk gemaakt hebt en intrinsiek super gemotiveerd bent: ga ervoor! Maar wanneer ik iemand hoor zeggen dat het vuur brandt en je er helemaal voor gaat, dan hoop ik dat je het eerder over je aanstaande huwelijk hebt.

Er komen nog opportuniteiten genoeg. Na het jaar 2000 zijn we al 26 jaar lang tonnen geld aan het verdienen met internet. Als AI waar is en lukt, ga jij de komende 26 jaar nog tonnen geld verdienen met de toepassingen ervan. Je hoeft niet van in het begin en voluit mee te doen.

Er is zoveel dagelijks te beleven, zoveel nuttig werk te verrichten, zoveel interessants te studeren, zoveel andere opportuniteiten om in te investeren zonder wat “men” vindt dat je nu nu nu moet doen.

Chill,

Chris

We zijn geprogrammeerd om te accumuleren. Tientallen jaren lang hebben we onszelf getraind. Niet gierig zijn, maar wel prijsbewust. Flink sparen, je geld verstandig beheren, en het laten groeien. Koop je eigen woning, huur niet. Geen zotte dingen doen, geen schulden. Dat zijn zaken die er diep inzitten bij ons. We noemen dat in personal finance de fase van accumulatie. Eigenlijk betekent dat: heel je werkende leven timmeren aan een berg geld, voor later of voor ongelukken. Een vast onderdeel van financiële coaching en van deze artikels. Optimaal je geld beheren begint met niet al te veel te spenderen. Prima!

De keerzijde van de medaille is dat we totaal onvoorbereid zijn om uiteindelijk dat geld uit te geven. We excuseren ons wat lacherig met girl math als we gaan shoppen. Eigenlijk willen we wel leuke spullen, maar wat gaan de mensen denken? Een ondernemer die goed boert en met een grote auto rondrijdt, dat vinden we al snel een patser. En een dame met een Delvaux, dat is een kakmadam. Niemand die zegt: “die heeft daar vast heel haar leven hard voor gewerkt, go girl!”. In onze cultuur zit niet alleen verankerd dat je moet sparen, maar ook dat geld uitgeven een beetje fout is. De Belgen en Nederlanders hebben geen vieze credit cards, maar een vet spaarboekje.

En we blijven sparen (ontdek ook jouw cijfer)

Dat gevoel stopt niet wanneer we met pensioen gaan. Uit studies1 blijkt dat in welvarende landen de grote meerderheid van de mensen die overlijden nog net zoveel geld hebben als toen ze 65 waren. Gouden jaren, van het leven genieten na een leven van werken? Vergeet het. We doen geen euro op!

Het mediaan vermogen van een Belg van 55-64 jaar is 338.000 €. Dat vermogen wordt na de leeftijd van 75 jaar... tromgeroffel... 334.000 €. Krek even veel. Nog eens: we spenderen na ons pensioen nauwelijks meer.

Kijk naar de voetnoot2 (altijd de kleine lettertjes lezen hé) als je wil weten waar jij nu staat voor je leeftijd.

Na een leven trainen om niet te veel geld uit te geven, moet je dus eigenlijk leren om geld uit te geven. Morgan Housel schreef er The Art of Spending Money over. Ja, geld uitgeven is een kunst, en het is verdorie geen gemakkelijke kunst. Er komt een hele hoop emoties bij kijken, bijvoorbeeld schuldgevoel, na zo veel jaren van doe maar gewoon.

En toen deed ik iets zot.

Ook ik zit in die periode van het leven, en heb het er knap moeilijk mee om te decumuleren. Maar onlangs maakte ik iets mee wat mij heel veel duidelijk maakte.

Het was mijn verjaardag en ik zei: ach kom, je wordt maar één keer zestig en je moet niet altijd zo zuinig zijn. Want ja, ik draai elke euro nog altijd om. Ik haal er veel plezier uit om een keukengadget 2 euro goedkoper ergens anders te vinden en schuim daar alle online winkels voor af. Maar deze keer ging ik eens een zwaar folieke doen. Ik had met mijn gezin afgesproken dat zij niks voor mij hoefden te kopen en dat ik gewoon zelf iets mocht kiezen, dat ik zelf betaalde. Mijn ideetje als hobbykok was om eindelijk eens die grote uitdaging te tackelen: echte goede pizza. Want ik kan wel goed koken, maar kneden en bakken heb ik nog nooit in mijn leven gedaan. Dus ik ga naar een winkel om een pizza oven te kopen.

Mijn research (ik scroll geen uren op Instagram, ik research) bestond uit het verrukt kijken naar iemand die vanuit een foodtruck pizza’s maakte. Die kerel bakte op anderhalve minuut de perfecte pizza. Wauw, fantastisch! Die oven moest ik hebben. Al kost hij 700€. Komaan gast, doe eens zot. Ik stap de zaak binnen waar ze dat merk verkopen en dat is voor een outdoor cook een speelgoedwinkel. Allemaal venten, genre houthakkershemd, een kampvuur geur, en ik zweer dat ik een streepje country op de achtergrond heb gehoord. Ik geraak in een geanimeerd gesprek met een bijzonder goed geïnformeerde verkoper - vandaag een zeldzaamheid in een retail zaak. En die begint over de verdiensten van de ene pizza oven tegenover de andere.

Maar ik was maar met één oor aan het luisteren, want ik was voortdurend aan het staren naar een ander toestel in de achtergrond. Ze verkopen daar nl. ook alle soorten grills, spitten, braaien en barbecues. En mijn lieve god, die diep, diep, díépgroene barbecue daar! Wat een juweel. Om een lang verhaal kort te maken, en het was erg lang, ik heb drie uur in de winkel gespendeerd, ben ik daar buiten gestapt met een Big Green Egg. Nee, een special edition, de Onyx Large Big Green Egg, met natuurlijk wat accessoires erbij. Want wat ben je met een barbecue zonder draaiend spit en extra gietijzeren rooster? En doe maar een voorraad houtskool. Van Zuid-Amerikaanse witte eik, dat spreekt voor zich.

De factuur: 3.000 euro.

Wat heb ik nou gedaan?

De volgende dag stond er in houtskool WTF!? op mijn voorhoofd. Maar verrassend genoeg niet zozeer over dat geld. Ik had geen “wat heb ik nu gedaan” financiële kater. Nee, ik was net verbaasd dat ik me níét schuldig voelde, maar zelfs wat trots. Dus ging ik de aankoop rationaliseren. Waarom was dit zoveel waard?

Zie hier mijn pleidooi, het klopt als een bus: Eén: ik barbecue eigenlijk niet graag, omdat ik zo’n gewone had en alles mislukt daarop. Je kent het wel: of het raakt niet op tijd gaar, of het komt er verkoold af. Best wel frustrerend voor iemand die vrolijk wordt van koken en super graag gasten ontvangt. Niet zo met de Big Green Egg. Dat ding is gewoon fantastisch, BBQ is eigenlijk niet het juiste woord. Je kan van urenlang op 80º rustig roken tot een inferno gaan. Als Doel 4 ooit stilvalt starten ze in mijn tuin Heverlee 1 op, klaar.

Twee: hier kan ik mijn culinaire lusten op botvieren. In plaats van triestig te zijn na een mislukte barbecue heb ik al een paar culinaire hoogstandjes kunnen serveren tot ieders groot jolijt. Ik ben er ook niet een kwartier mee bezig. Nee, het is een bijna dag durend proces, zo een low and slow. Enfin, ik amuseer mij rot.

Drie: het is de beste kamado ter wereld. Die gaat nog tientallen jaren meegaan. Zoals mijn Le Creuset, daar kook ik al 35 jaar in. Een optimale Return On Investment.

Tenslotte, Edelachtbare, er zijn ook een aantal niet zo voor de hand liggende redenen die deze aankoop rechtvaardigden, en die geen betrekking hebben op enkel mezelf. Wij barbecueden vroeger één of maximum twee keer per seizoen, en enkel als er gasten kwamen. Nu doen we het bijna elke week, en gewoon met het gezin. Het gevolg is dat we meer buiten komen en genieten van onze tuin. We hebben een veel langere, fijnere tijd aan tafel met de kinderen. Als wij bijvoorbeeld op vakantie gaan op een camping in de Provence, dan leven we daar ook twee weken buiten en we vinden dat heerlijk. Wij hebben een kleine tuin met een mooi terras, maar gebruikten dat niet echt. Die barbecue was het middel dat we nodig hadden om veel meer buiten te zitten. Kijk nu, de 3.000 euro heeft gezorgd voor een gelukkiger gezin!

Maar het gevoel bleef: ik heb ‘m nog niet helemaal door wat er met me gebeurt. Het was nog steeds goedpraten, rationaliseren.

En toen wist ik het.

Het was een week later, ik gebruikte mijn groene schatje enkel om een steak te bakken -ook al overdreven- dat ik plots besefte wat die monsteruitgave eigenlijk was.

Die barbecue is fuck-you-geld.

Voor de eerste keer heb ik veel geld uitgegeven aan iets wat eigenlijk niet zinnig te verklaren is. Je kan dat niet met goede argumenten staven. En wat een heerlijk gevoel is me dat. Ik loop op een wolk. Fuck sparen, fuck zuinig, fuck excel, fuck geld. Free at last!

Dus verstand op nul?

We zijn dus zo gewend om te sparen en verstandig met geld om te gaan, dat het moeilijk is om naar die andere fase te gaan. Maar ik kan jullie verzekeren... die eerste keer een dikke middenvinger opsteken tegen je eigen financiële ethos is zalig. Belangrijk is dat het ene het andere niet uitsluit. Er moet geen enkel principe en goed gedrag overboord. Integendeel! Het is alleen maar omdat je die eerste jaren intentioneel met je geld bent omgegaan, dat je tijdens je latere jaren voor onbeschaamd genieten kan gaan. Dat gevoel, dat geluk bij die omslag, krijg je alleen maar als je voorheen de offers gebracht hebt. Dus intentioneel omgaan met geld is niet alleen die eerste veertig jaar. Er is inderdaad een art of spending money. Je kan ook intentioneel geld uitgeven.

Met een hartelijke fuck you,

Chris

Gevolg: ik doe niets (de overgrote meerderheid), of ik volg het advies van mijn bankier (wat geen advies maar een verkoop is). Want zelf kan ik dit niet.

An sich begrijpelijk. Ik bel ook een loodgieter als mijn toilet niet meer doortrekt. Twee linkerhanden.

Maar is het echt zo moeilijk? En als de inspanning om het te leren niet zo groot is als je dacht, dan loont het me voor zoiets belangrijk als je geld en je geluk wel de moeite me dunkt. Ja toch?

Wat een vakantie ons hierover kan leren.

Is geld inderdaad een moeilijk onderwerp, is lenen en beleggen en sparen complex, iets voor specialisten?

Ik moest hier aan denken toen we met ons gezin terugkeerden van een vakantie in het Verre Oosten. Lang gespaard, 3 weken op reis, Hong Kong en 4 plaatsen in Thailand. 577 dingen beleefd en toch chillax. Ik wil meteen terug, liefst vandaag.

Je vertelt daar dan een beetje over in je kennissenkring en toont blij en zelfs wat trots foto’s van de vele leuke spontane momenten, zoals toen mijn 12 jarige zoon een lang gesprek had met een oudere Boeddhistische monnik, die ook absoluut een selfie wou met onze zoon. Geweldig.

De rode draad van de reacties was:

Wow, tof zeg. Maar hebben jullie die reis nu helemaal zelf uitgezocht? Ik zou dat toch voor me laten organiseren hoor. Dat is me te moeilijk.

Ik heb echt niets tegen tour operators, en dat is hier niet het punt. Het gaat er me hier niet om dat je dan een standaard reis krijgt met enkel de reisgids top tien, veel duurder, en zonder die spontane belevenissen. Volg de dame met de groene paraplu, we gaan nu naar de volgende tempel! Spreek vooral niet met de lokale bevolking, en sla dat donkere straatje niet in! Nee, dat is een pleidooi voor een andere keer. En een all-in van den TUI kan trouwens best leuk zijn - die buffetten!

Waar het me hier wel om gaat is dat zo een reis zelf organiseren en ter plaatse activiteiten improviseren helemaal niet moeilijk is. Er is geen bal aan! Wij zijn geen backpackers die met de baby onder de arm de jungle intrekken hé. Ik geef je concrete voorbeelden hoe “moeilijk” het is om anno 2026 daar te reizen.

Het ís helemaal niet zo moeilijk.

Je voorbereiding

Je kan werkelijk alle informatie op voorhand vinden in een vingerknip. Duizenden reviews, vloggers, sites van hotels, gewoonweg te veel. Je kan de openingsuren van het kleinste street food kraampje opzoeken verdorie. En die voorbereiding is maanden van plezier, wat is er nu leuker dan een vakantie plannen via Internet? Het is eerder andersom: je moet oppassen niet té geïnformeerd te zijn. Als je vanuit je Belgische zetel in Google Maps Bangkok opzoekt en daar al met Streetview rondkijkt, dan neem je elke verwondering weg wanneer je daar bent. Want je bent er al geweest.

การขนส่ง

Transport dus. Voor velen wat afschrikwekkend. Hoe geraak ik van de vlieghaven naar het hotel, en naar het schijnt zetten die tuk tuk chauffeurs argeloze toeristen af? De realiteit: op je smartphone (en geloof me, ik ben daar geen held in) zie je live welke metro je moet nemen. Noot: de smetteloze metro, je kan daar in de stations van de grond eten. Ha, die met aansluiting om 15.04u op tram 7. Je betaalt contactloos met je gewone bankkaart en hups poortje gaat open. Ping, een melding op je gsm wanneer je moet afstappen. En dan desnoods nog met pijltjes in de app voor de 200m die je nog moet stappen. En huisnummer 5 is een 5, ook in Chinees schrift. Het openbaar vervoer staat daar mijlenver voor op ons. De Lijn en de NMBS zijn Middeleeuws.

Bij de landing in Hong Kong, compleet paraplu na een reis van 15 uur, stonden we daar te staren naar een indrukwekkend maar voor mijn hersenen op dat moment te intimiderend paneel van de buslijnen. Toen werden wij spontaan aangesproken door een wat oudere vriendelijke flexijobber met HK Airport badge: “good morning, my name is Peter, I’m an airport ambassador. Can I be of any assistance?” Hallo, Zaventem?

Taxi !

Taxi’s tot in het kleinste dorp zijn genant goedkoop, hyper gereguleerd en veilig, je bestelt ze met een app 24/7 gewoon op de moment dat je ze nodig hebt. Onze langste wachttijd was 6 minuten, op tientallen ritten. Je snapt plots ook waarom onze autoindustrie failliet aan het gaan is. Die Chinese elektrische auto’s zijn back to the future bakken, weergaloos.

Oei, druk verkeer, al die taxis staan stil? Binnen de twee minuten zit je met dezelfde app achterop een scooter die je feilloos en super veilig er doorheen loodst, 1 euro voor een rit van 10 minuten. Afrekenen gebeurt automatisch en beveiligd in de app, waar je thuis je bankkaart aan gekoppeld hebt. Niet vergeten bij afstappen op de fooi-knop te klikken, die 20 cent wordt erg gewaardeerd.

Safety first

Veiligheid. Een terechte bezorgdheid. Hier laat ik mijn 16 jarige dochter aan het woord: “als je bij ons ‘s avonds over het straat loopt, dan is het toch altijd uitkijken. Je voelt zo die blikken op je rug, je bent voortdurend alert. In Bangkok, kweenie hoe gekke stad van 7 miljoen mensen, liep ik in een topje om 23 uur ‘s avonds zorgeloos alleen rond, echt geen seconde voelde ik me onveilig. Gewoon een chille vibe, papa”.1

Naar de winkel

Zelf eten kopen. Gewoon shoppen, zonder gedoe van afdingen. Warempel, hoe heet maandverband in het Thais?

Zo doe je dat: om de paar honderd meter is er een Seven-Eleven buurt supermarktje (in Bangkok alleen al hebben ze 4500 winkels), dag en nacht open. Het maandverband staat zoals overal in de wereld in de buurt van de tandenborstels en oorstokjes. Hopla, Google translate, je camera op de verpakking richten, en als bij wonder zie je die rare kronkels veranderen in Nederlands, zodat je de pasvorm kan checken. Tip: pak even een croque monsieur van 50 cent mee, aan de kassa vragen ze of ze die even moeten bakken voor je, zalige service. Maar de eerste keer begrijp je hun vraag niet natuurlijk. De winkelbediende ziet dan je glazige blik, tikt zelf in Translate op haar smartphone, en laat je horen: “you want sandwich hot?”. Met de glimlach.

Smile, baby

Tenslotte, die glimlach. Dat is de universele sleutel. Men is daar écht vriendelijk, ook onder mekaar, niet alleen voor de toerist aan wie ze kunnen verdienen. Ik sta in een treinstation te knoeien van jewelste aan een drankautomaat, ik krijg daar mijn laatste nieuwe verslaving (Nescafé ijskoffie) niet uit. Ik tik wel vijf keer op nr 37, maar kan niet betalen (geen cash, kaart wordt niet aanvaard, qr code lukt niet). Ik druip af en excuseer me voor het wachten in gebarentaal aan de dame achter me. Tien seconden later tikt iemand me op de schouder. De dame geeft me mijn nr 37, die ze voor me gekocht heeft, en nee zotteke je moet me niet betalen. Dat las ik allemaal in haar ene glimlach. Ik stond daar bijna te bleiten.

Conclusie: makkelijker dan Benidorm

Zo een hoogtechnologische en behulpzame landen, dat zou te moeilijk zijn om zonder voorgekookt programma onbegeleid te bezoeken? Komaan zeg, je moet er echt geen Indiana Jones voor zijn.

Wie verdient er aan jouw onzekerheid?

Terug naar ons uitgangspunt: financiële complexiteit. Je geld goed beheren is als zo een vakantie: geen kernfysica of voodoo. Enkele basisbegrippen leren, een goed boek, focus op je geluk ipv de centen, gezond boerenverstand, en apps en sites en tools zoveel je wil. In uiterste nood boek je een kennismaking met de beste financiële coach van het land 😉

Veel dingen die mensen uitbesteden uit onzekerheid, blijken dat - met een beetje kennis en goede hulpmiddelen - verrassend goed zelf te kunnen. Jouw eerste dag op school was ook wat angstaanjagend, maar je hebt dat flink gedaan, en die blauwe plek is al lang weg. Dat maakt dat je vandaag geen helikopterouder bent, maar een duikbootouder. Je houdt ze vanop afstand in de gaten, en duikt op wanneer ze om je steun vragen.

Follow the money

Mijn motto, wat betekent: vraag je altijd af wie er aan verdient.

Deze influencer wil gewoon dat je klikt, dat brengt advertentiegeld op.

Het reisbureau ontzorgt je. Prima als je echt baalt van hotels vergelijken. Maar ze hebben er ook alle belang bij om die service te verantwoorden met oei oei oei pas op dat is daar niet makkelijk hoor te doen over alles. Laat ons het maar regelen. 30% duurder en 90% minder spontaan.

Beslissen over je geld. Begin met deze vraag

Zegt de bank2 dat je het zelf kan? Nee hé. Stel jezelf dan eerst deze vraag:

Wat is de drijfveer van degene die jou vertelt dat je geld beheren moeilijk is?

Epiloog: waarom ik dit artikel schreef, en de start van mijn blog

Ik begon dit stuk omdat ik een parallel zag met geld. Ik ben tenslotte een financiële coach, en vertrek bijna altijd vanuit het financiële oogpunt.

Confession time: ik ben al jaren een aspirant blogger. Ik heb vijftig kladjes van artikels over geld. Maar ergens schuurde het, en ben nooit overgegaan tot de echte opstart.

De AHA! Plots besefte ik...

Maar tijdens het schrijven van dit 51ste artikel -dat ik weer niet ging publiceren- gebeurde iets onverwachts. Ik merkte dat ik veel enthousiaster schreef over mijn ervaringen in Thailand dan over de financiële les die ik eraan wilde vastknopen. En ik ben onder een boom gaan zitten.

Wacht even... misschien is geld dus niet het onderwerp waarover ik werkelijk wil schrijven. Misschien is het één onderdeel van een veel grotere vraag die me tegenwoordig bezighoudt: hoe maken mensen zoals wij iets goeds van de volgende twintig jaar? Wat doen we met onze tijd, vrijheid, gezondheid, relaties, nieuwsgierigheid en — ja — ons geld als hefboom voor dat alles, nu we steeds beter beseffen dat geen daarvan onbeperkt is?

Ik heb het antwoord niet. Maar ik vermoed dat ik daar de komende tijd graag over wil schrijven.

Met een glimlach,

Chris